Logo: Województwo lubuskie
Biuro Regionalne Województwa Lubuskiego w Brukseli

Kalendarz wydarzeń

Aktualności

Zanieczyszczenie środowiska a zdrowie i samopoczucie obywateli UE

Zanieczyszczenie powietrza, hałas, skutki zmian klimatu, takie jak fale upałów, i narażenie na groźne chemikalia prowadzą do złego stanu zdrowia mieszkańców Europy. Według gruntownej oceny zdrowia i środowiska, opublikowanej dziś przez Europejską Agencję Środowiska (EEA), zła jakość środowiska przyczynia się do 13% zgonów.
Poprawa zdrowia i samopoczucia obywateli Unii w czasie, gdy uwaga skupia się na walce z pandemią COVID-19 jest jeszcze ważniejsza niż dotychczas. Pandemia wyraźnie ujawnia złożone powiązania między środowiskiem, naszymi systemami społecznymi i zdrowiem.

Znaczny odsetek chorób występujących w Europie jest nadal przypisany zanieczyszczeniu środowiska powodowanemu przez działalność człowieka, według raportu EEA „Healthy environment, healthy lives: how the environment influences health and well-being in Europe” („Zdrowe środowisko, zdrowe życie: jak środowisko w Europie wpływa na zdrowie i samopoczucie”). Raport, bazujący w znacznym stopniu na danych Światowej Organizacji Zdrowia dotyczących przyczyn zgonów i zachorowań, podkreśla, że jakość europejskiego środowiska ma kluczowy wpływ na nasze zdrowie i samopoczucie. Pokazuje on, jak deprywacja społeczna, niezdrowe nawyki i zmiany demograficzne w Europie oddziałują na zdrowie środowiskowe, co najbardziej odczuwają osoby szczególnie wrażliwe.

„Stan środowiska i zdrowie naszej populacji są ze sobą wyraźnie powiązane. Wszyscy musimy zrozumieć, że dbając o naszą planetę, ocalamy nie tylko ekosystemy, lecz także życie, zwłaszcza osób najbardziej wrażliwych. Takie jest podejście Unii Europejskiej, a dzięki nowej strategii na rzecz bioróżnorodności, planowi działania dotyczącemu gospodarki o obiegu zamkniętym i innym, nadchodzącym inicjatywom zmierzamy do zbudowania prężniejszej i zdrowszej Europy dla jej obywateli i nie tylko” — stwierdził Virginijus Sinkevičius, komisarz ds. środowiska, oceanów i rybołówstwa.

„Pandemia COVID-19 to kolejny już sygnał ostrzegawczy, uświadamiający nam dotkliwie  związek między naszymi ekosystemami a stanem naszego zdrowia. Musimy stawić czoła faktom: sposób, w jaki żyjemy, konsumujemy i wytwarzamy, jest szkodliwy dla klimatu i odbija się negatywnie na naszym zdrowiu. Począwszy od strategii „od pola do stołu” , która ma zapewnić Europie zdrową żywność ze zrównoważonych źródeł, a na planie walki z rakiem skończywszy, mocno zaangażowaliśmy się w ochronę zdrowia naszych obywateli i naszej planety” — powiedziała Stella Kyriakides, komisarz ds. zdrowia i bezpieczeństwa żywności.

„Choć widzimy poprawę stanu środowiska w Europie i silny nacisk na zrównoważoną przyszłość w Zielonym Ładzie, to raport pokazuje, że w celu ochrony najbardziej wrażliwych osób w naszym społeczeństwie konieczne jest zdecydowane działanie — ponieważ ubóstwu często towarzyszą życie w złych warunkach środowiskowych i zły stan zdrowia. Odpowiednia reakcja na te powiązania musi stanowić część zintegrowanej strategii na rzecz sprzyjającej włączeniu społecznemu, bardziej zrównoważonej Europy” — podkreślił Hans Bruyninckx, dyrektor wykonawczy EEA.

Najważniejsze wnioski
 
  • Zanieczyszczenie powietrza to najpoważniejsze środowiskowe zagrożenie zdrowotne w Europie, prowadzące każdego roku do ponad 400 000 przedwczesnych zgonów w UE. Drugim takim zagrożeniem jest zanieczyszczenie hałasem, które prowadzi do 12000 przedwczesnych zgonów, a kolejnym — skutki zmian klimatu, zwłaszcza fale upałów.
  • Obciążenie zanieczyszczeniem i zmianami klimatu jest zróżnicowane w skali Europy. Widoczne są wyraźne różnice między wschodnimi a zachodnimi krajami europejskimi. Najwyższy odsetek krajowych zgonów z powodów środowiskowych (wynoszący 27%) zanotowano w Bośni i Hercegowinie, a najniższy — w Islandii i Norwegii, gdzie wyniósł zaledwie 9%.
  • Marginalizowane społeczności zazwyczaj zmagają się z trzema problemami: ubóstwem, złą jakością środowiska i złym stanem zdrowia. Uboższe społeczności są zwykle narażone na wyższe poziomy zanieczyszczenia i hałasu oraz na wysokie temperatury, a wcześniej istniejące problemy zdrowotne zwiększają ich podatność na zagrożenia dla zdrowia związane ze środowiskiem. Aby poprawić warunki środowiskowe dla najbardziej wrażliwych osób w Europie, konieczne są ukierunkowane działania.
  • Ludzie w każdej chwili są narażeni na wiele zagrożeń — w tym na zanieczyszczone powietrze i wodę, hałas oraz chemikalia — które łączą się ze sobą, a w niektórych przypadkach wspóldziałają w swoim wpływie na nasze zdrowie. Miasta w Europie są szczególnie podatne na takie mnogie zagrożenia, a przy tym mają mniejszy dostęp do obszarów zieleni i wody.
  • Trwające prace naukowe sprawdzają związek między obecną pandemią COVID-19 a wymiarem środowiskowym. Uważa się, że wirus odpowiedzialny za pandemię COVID-19 „przeskoczył między gatunkami”, tj. przeniósł się ze zwierząt na ludzi, co było nieprzewidzianym skutkiem presji wywieranej przez rosnącą konsumpcję na nasze naturalne systemy. Wczesne dane dotyczące wpływu COVID-19 na społeczności sugerują, że zanieczyszczenie powietrza i ubóstwo mogą wiązać się z wyższą śmiertelnością. Dalsze badania są konieczne do pełnego wyjaśnienia tych oddziaływań, zgodnie ze wstępną oceną opublikowaną w raporcie.
 
Lepsza integracja polityk oraz więcej obszarów zieleni i wody kluczowymi elementami rozwiązania

Raport podkreśla, że konieczne jest wprowadzenie zintegrowanego podejścia polityk w zakresie środowiska i zdrowia, aby móc walczyć z ryzykiem środowiskowym, chronić osoby najbardziej wrażliwe i w pełni zrealizować korzyści, jakie daje przyroda dla poprawy zdrowia i samopoczucia.

Zdrowe środowisko naturalne jest kluczowym elementem zapewniania zdrowia publicznego, ograniczania chorób i wspierania dobrego zdrowia oraz samopoczucia. Zielone rozwiązania to potrójna wygrana: dla zdrowia, społeczeństwa i środowiska. Odpowiedniej jakości obszary zieleni i wody na terenach miejskich sprzyjają zachowaniu dobrego zdrowia i samopoczucia, tworząc przestrzeń do aktywności fizycznej, relaksu i integracji społecznej. Szczególne korzyści czerpią z nich ubogie społeczności. Takie obszary chłodzą miasta podczas fal upałów, zmniejszają ryzyko powodzi, ograniczają zanieczyszczenie hałasem i wspierają miejską bioróżnorodność. W czasie pandemii COVID-19 wielu komentatorów odnotowało odnowione uznanie dla korzyści z dostępu do zieleni i wody dla zdrowia psychicznego i samopoczucia, zwłaszcza w rejonie miast.

W UE Europejski Zielony Ład stanowi istotną zmianę wyznaczającą kierunek w zakresie europejskiego programu polityk i określa zrównoważoną, zintegrowaną strategię poprawy zdrowia i jakości życia ludzi oraz dbania o przyrodę, unikającą wykluczenia.
 
 
Więcej informacji:

Raport „Healthy environment, healthy lives: how the environment influences health and well-being in Europe” („Zdrowe środowisko, zdrowe życie: jak środowisko w Europie wpływa na zdrowie i samopoczucie”) (EN): zobacz 
Strona internetowa Europejskiej Agencji Środowiska - EEA: zobacz 
Europejski Zielony Ład: zobacz
 
 
Źródło: Komisja Europejska, www.ec.europa.eu

Elementy dodatkowe powiązane z tą informacją

Dane kontaktowe

Biuro Regionalne Województwa Lubuskiego w Brukseli

 
Przedstawiciel Biura: Jarosława Suchecka
 
Biuro Regionalne Województwa Lubuskiego w Brukseli
 
Avenue Palmerston 3
B-1000 BRUKSELA

 
Tel: +32 2 234 68 56
Fax: +32 2 234 68 59

 
 

Biuro Współpracy Zagranicznej i Europejskiej Współpracy Terytorialnej

Dyrektor: Radosław Brodzik
 
Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego w Zielonej Górze      
 
Ul. Podgórna 7
PL 65-057 ZIELONA GÓRA

 
Tel: +48 68 45 65 389