Aktualności

Komisja Europejska ogłosiła pod koniec ubiegłego roku i na początku bieżącego roku szereg ogłoszeń o naborach projektów do Programu Erasmus + w dziedzinie edukacji i młodzieży. Obejmują one m. in. następujące obszary:

Akcja kluczowa 1 – Mobilność edukacyjna osób – termin do 19.02.2026:

— mobilność osób w dziedzinie kształcenia, szkolenia i młodzieży,

— działania wspierające uczestnictwo młodzieży,

— działanie na rzecz włączenia DiscoverEU - nabory w rundzie wiosennej i jesiennej, informacje na stronie: https://youth.europa.eu/discovereu_pl

—  akredytacje Erasmus w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego, kształcenia szkolnego i kształcenia dorosłych – termin do 29.09.2026.

Akcja kluczowa 2 – Współpraca organizacji i instytucji – termin do 5.03.2026:

— partnerstwa współpracy: dofinansowanie ryczałtowe w wys. 120, 250 lub 400 tys. EUR (do wyboru), minimum 3 partnerów z 3 krajów,

— partnerstwa na małą skalę: dofinansowanie ryczałtowe w wys. 30 lub 60 tys. EUR, minimum2 partnerów z 2 krajów,

— partnerstwa europejskie na rzecz rozwoju szkół (termin do 9.04.2026)

Akcja kluczowa 3 – Wsparcie rozwoju polityki i współpracy:

— Europejska młodzież razem – europejskie sieci współpracy.

Akcje „Jean Monnet” – wspieranie placówek edukacyjnych dotyczące wiedzy o UE (studia, szkolenia itp.):

— działania „Jean Monnet” w dziedzinie szkolnictwa wyższego

— działania „Jean Monnet” w innych dziedzinach kształcenia i szkolenia

— debata orientacyjna w ramach działania „Jean Monnet” .

O finansowanie z programu Erasmus+ może ubiegać się każdy podmiot publiczny lub prywatny działający w dziedzinie kształcenia, szkolenia, młodzieży i sportu. Wsparcie jest zwykle ryczałtowe.

Projekty w ramach Akcji 1 i 2 składane są do Narodowej Agencji Erasmusa. W Polsce jest to Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji. Projekty w ramach Akcji 3 i Jean Monnet składane są do Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA) w Brukseli.

Szczegółowe cele, zasady oraz warunki realizacji i finansowania projektów opisano w Przewodniku po Programie Erasmus +, zamieszczonym w wersji polskiej na stronie Narodowej Agencji Programu Erasmus+: https://erasmusplus.org.pl/

 

Komisja Europejska ogłosiła również szereg innych naborów do Programu Erasmus+, m. in. na edukację cyfrową, kształcenie ustawiczne, współpracę młodzieżową. Ogłoszenia dostępne są na portalu EU Funding and Tenders Portal:

Pod koniec grudnia ub. roku Komisja Europejska ogłosiła nabory w Programie Erasmus+ - komponencie Erasmus–Sport z terminem składania wniosków do 5 marca 2026 roku:

Nabór: Partnerstwo w zakresie współpracy (Cooperation Partnership)

Głównym celem partnerstw na rzecz współpracy jest umożliwienie organizacjom podniesienie jakości i znaczenia ich działań, rozwijanie i wzmacnianie sieci partnerów oraz zwiększanie ich zdolności do wspólnego działania na poziomie ponadnarodowym.

Dofinansowanie ryczałtowe w wys. 120, 250 lub 400 tys. EUR (do wyboru). Minimum 3 partnerów z 3 krajów.

Nabór: Partnerstwa na małą skalę w dziedzinie sportu (Small-scale partneships)

Celem jest rozszerzenie programu na małe podmioty.

Dofinansowanie ryczałtowe w wys. 30 lub 60 tys. EUR. Minimum2 partnerów z 2 krajów.

Nabór: Niekomercyjne europejskie imprezy sportowe (Not-for-profit European sport events)

Dziedziny:

Nabory publikowane są przez Komisje Europejską na portalu EU Funding and Tenders Portal. Link do aktualnych naborów w Programie Erasmus+:

Wnioskodawcami mogą być podmioty publiczne działające w obszarze sportu na poziomie lokalnym, regionalnym i krajowym a partnerami – podmioty publiczne i prywatne.

Cele, zasady i warunki realizacji projektów opisano w Przewodniku po Programie Erasmus +, zamieszczonym w wersji polskiej na stronie Narodowej Agencji Programu Erasmus+: https://erasmusplus.org.pl/

Europa boryka się z kryzysem mieszkaniowym. Jest to zarazem kryzys społeczny. Osłabia on spójność i zagraża konkurencyjności UE, ograniczając mobilność pracowników i studentów. Mimo iż mieszkalnictwo pozostaje przede wszystkim kompetencją państw członkowskich, regionów i miast,  Unia Europejska podjęła działania, aby mieszkania stały się bardziej dostępne dla wszystkich Europejczyków.

Komisja Europejska przedstawiła 16 grudnia br. pierwszy w historii europejski plan na rzecz przystępnych cenowo mieszkań przedstawia szereg konkretnych działań, które mają pomóc w rozwiązaniu strukturalnych przyczyn kryzysu mieszkaniowego i przynieść rezultaty dla Europejczyków. Ma on na celu zwiększenie podaży mieszkań, pobudzenie inwestycji i reform oraz wsparcie osób i obszarów, które są najbardziej dotknięte kryzysem. Kształtuje on również nowy sposób współpracy instytucji UE, rządów krajowych, regionalnych i lokalnych, instytucji finansowych i zainteresowanych stron w celu rozwiązania kryzysu mieszkaniowego.

W latach 2013–2024 ceny nieruchomości w ujęciu nominalnym wzrosły w całej UE o ponad 60 %, czyli szybciej niż dochody gospodarstw domowych, podczas gdy średnie czynsze wzrosły o około 20 %, a nowe czynsze stały się znacznie droższe. W ostatnim dziesięcioleciu inwestycje w podaż mieszkań znacznie spadły.

Komisja szacuje, że UE będzie potrzebować ponad dwóch milionów mieszkań rocznie, aby zaspokoić obecny popyt. Oznacza to dodanie około 650 000 mieszkań rocznie do 1,6 miliona budowanych obecnie. Dostarczenie tych dodatkowych mieszkań kosztowałoby około 150 mld EUR rocznie.

Europejski plan na rzecz przystępnych cenowo mieszkań opiera się na czterech filarach, w których konieczne jest podjęcie działań:

W ramach tych czterech filarów w planie określono dziesięć kluczowych obszarów działania, w których UE może wnieść wartość dodaną i wesprzeć wysiłki innych organów publicznych i zainteresowanych stron, w tym nową inicjatywę ustawodawczą dotyczącą wynajmu krótkoterminowego w ramach ustawy o przystępnych cenach mieszkań, pakiet uproszczeń oraz mobilizację nowych inwestycji w ramach obecnych i przyszłych wieloletnich ram finansowych (WRF). W planie zaproponowano również obszary, w których państwa członkowskie mogłyby i powinny podjąć działania w trybie priorytetowym. Nowy europejski sojusz na rzecz mieszkalnictwa będzie wspierał te działania poprzez współpracę i wymianę dobrych praktyk między państwami członkowskimi, miastami, regionami, innymi instytucjami UE i zainteresowanymi stronami.

Europejski plan na rzecz przystępnych cenowo mieszkań przedstawiono wraz z przeglądem zasad pomocy publicznej w zakresie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, aby lepiej wspierać mieszkalnictwo po przystępnych cenach, europejską strategią na rzecz budownictwa mieszkaniowego oraz wnioskiem dotyczącym zalecenia Rady w sprawie nowego europejskiego Bauhausu. W 2026 r. uzupełni go pakiet energetyczny dla obywateli, którego celem jest dalsze obniżenie rachunków za energię, zapewnienie sprawiedliwej transformacji, wyeliminowanie ubóstwa energetycznego oraz wzmocnienie pozycji obywateli i społeczności.

Robocza wersja angielska Planu dostępna jest na stronie: https://housing.ec.europa.eu/document/2ad4c9f2-602b-43ba-9ed9-ef2ee059cf97_en

                                                                    

POLITICO zorganizowało w dniach 2–3 grudnia w Brukseli Sustainability Summit poświęcony kluczowym wyzwaniom związanym z trwałym i zrównoważonym rozwojem w Europie. W wydarzeniu udział wzięli przedstawiciele instytucji unijnych, krajowych, biznesu oraz organizacji pozarządowych.

Komisarz UE ds. Klimatu, zerowej emisji i czystego wzrostu Wopke Hoekstra odniósł się do globalnych wyzwań klimatycznych i zrelacjonował wyniki szczytu COP30 w brazylijskiej Amazonii. W jego opinii szczyt zakończył się połowicznym sukcesem – Unia nie zdołała przekonać szeregu krajów do stopniowej rezygnacji z paliw kopalnych, ale udało się podtrzymać główne cele klimatyczne do 2050 roku.

Podczas paneli dyskusyjnych szczególną uwagę poświęcono transformacji energetycznej, finansowaniu zielonych inwestycji oraz roli celów klimatycznych w budowaniu konkurencyjnej i odpornej gospodarki. Wnioski z debaty podkreślały potrzebę ścisłej współpracy sektora publicznego i prywatnego oraz przyspieszenia działań na rzecz neutralności klimatycznej. Zwolennicy Zielonego Ładu dominowali w dyskusjach, krytykowali ostatnie działania Komisji Europejskiej i Rady dotyczące złagodzenia lub odłożenia w czasie niektórych trudnych zobowiązań jak ETS2 czy raportowanie klimatyczne przedsiębiorstw.

W dniach 21-24 października miała miejsce w Brukseli wizyta studyjna  samorządowców realizujących projekty partnerskie w ramach programu Fundusze Europejskie dla Lubuskiego. Udział w niej wzięli również reprezentanci Urzędu Marszałkowskiego - departamentów zarządzających i wdrażających program. Na czele delegacji stał Wicemarszałek Grzegorz Potęga.

Głównym punktem wizyty było seminarium w Komisji Europejskiej. Przedstawiciel służby prawnej KE dr Michał Rynkowski w interesujący sposób omówił strukturę zasady działania Komisji. Pozostali paneliści poruszyli bardzo ważne dla Lubuskiego i aktualne tematy dotyczące budżetu Unii, programu regionalnego, polityki miejskiej ochrony środowiska. Aleksandra Kisielewska i Hanna Dudka reprezentowały dyrekcję generalną ds. budżetu, Piotr Wolski – DG ds. regionalnych i miejskich, Jacek Wolski - DG ds. zatrudnienia i spraw społecznych a Krzysztof Wójcik - agencję programu LIFE poświęconemu klimatowi i ochronie środowiska. Najwięcej pytań i dyskusji wzbudziła kwestia przyszłego wieloletniego budżetu Unii na lata 2028-2034, którego projekt Komisja opublikowała w lipcu. Niepokój budzi w szczególności ryzyko znacznej centralizacji Polityki Spójności na poziomie rządów krajowych.

Samorządowcy odwiedzili również Europejski Komitet Regionów i Parlament Europejski. Na spotkaniu w EKR jego przedstawicielka Wioletta Wojewódzka omówiła skład, zasady pracy i działalność Komitetu. Odniosła się również do komisyjnego projektu następnego wieloletniego budżetu UE podkreślając, że Komitet Regionów negatywnie ocenia marginalizację roli regionów w programowaniu Polityki Spójności.

Podczas wizyty w Parlamencie Europejskim uczestnicy wizyty zapoznali się z organizacją i działaniem tego najważniejszego obok Rady Europejskiej i Komisji organu UE. Reprezentantka PE pokazała salę sesyjną Parlamentu i omówiła zasady obrad. Innym punktem było indywidualne zwiedzanie Parlamentarium – multimodalnej ekspozycji pokazującej historię i różne aspekty pracy Parlamentu.

Uzupełnieniem programu merytorycznego była możliwość zwiedzenia miasta, w tym Atomium i pięknego, historycznego centrum Brukseli.

Wyjazd studyjny do Brukseli zorganizowała Dyrektor Departamentu Instytucji Zarządzającej Sylwia Pędzińska wraz z zespołem, a wizyty i spotkania w instytucjach UE – Przedstawiciel Województwa Lubuskiego Maciej Nowicki 

Tegoroczna edycja tego największego unijnego wydarzenia poświęconego polityce regionalnej odbył się w dniach 13–15 października 2025 r. w Brukseli pod hasłem „Kształtujemy jutro, razem”.

Sesje tematyczne dotyczyły różnych tematów, ważnych dla lokalnych społeczności. Dużo emocji wzbudza dyskusja na temat przyszłego wieloletniego budżetu Unii po 2027 roku. Przedstawiciele regionów praktyczne jednogłośnie krytycznie oceniają koncepcję jednego planu dla każdego kraju, który ma mieścić w sobie dotychczas dwie największe pozycje budżetowe: Politykę Spójności i Wspólną Politykę Rolną oraz kilka mniejszych programów. Może to doprowadzić do centralizacji Polityki Spójności na poziomie rządów krajowych i marginalizację roli regionów.

Uroczyste otwarcie ETRM miało miejsce 13 października w sali plenarnej Parlamentu Europejskiego w Brukseli z udziałem Przewodniczącej Parlamentu Roberty Metsoli, Przewodniczącej Europejskiego Komitetu Regionów Katy Tutto
i Wiceprzewodniczącego Komisji Europejskiej Raffaele Fitto. Przedstawiono też nagrane wystąpienie Przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen. Podkreśliła ona rolę regionów i lokalnych społeczności oraz wskazała na nowy cel UE - dostępne mieszkalnictwo.

W swoich wystąpieniach mówcy wskazali na przełomowy moment w jakim znajduje się Unia Europejska. Wojna w Ukrainie, słabnąca konkurencyjność Europy wobec USA i Chin, energia i cele klimatyczne oraz kryzys mieszkaniowy to wielkie wyzwania, które mają znaczący wpływ na konstrukcję ram finansowych Unii na kolejną siedmiolatkę po 2027 roku. Przewodnicząca EKR Kata Tutto wyraziła duży krytycyzm wobec koncepcji planów partnerstwa krajowego i regionalnego, które tak naprawdę doprowadzą do recentralizacji Polityki Spójności na poziomie rządów krajowych i marginalizacji roli regionów. Otwarcie ETMR kończył panel poświęcony prawu do pobytu, czyli m. in. wspieraniu konkurencyjności tych obszarów, w których ludzie tam urodzeni chcieliby żyć, jednak wyjeżdżają w poszukiwaniu lepszych warunków pracy i życia.

Jedna z sesji została zorganizowana przez Cohesion Alliance grupującej ok. 140 regionów UE, w tym Województwo Lubuskie. W ramach tej inicjatywy przyjęto już kilka stanowisk ws. przyszłego budżetu Unii. W dyskusji uczestniczyła Przewodnicząca Komitetu Regionów Kata Tutto oraz szefowie innych europejskich organizacji grupujących samorządy. Wszyscy paneliści byli zgodni, że propozycja KE zakładająca utworzenie jednego wielkiego funduszu, w którym będzie zarówno Polityka Spójności jak i Wspólna Polityka Rolna oraz  realizacja wsparcia w oparciu o scentralizowany Plan Partnerstwa Krajowego i Regionalnego jest nie do przyjęcia. Regiony powinny walczyć o zmianę tej koncepcji także wobec polityków w swoich krajach.

Kilka sesji poświęconych było tak ważnemu dla naszego regionu tematowi współpracy transgranicznej. Reprezentująca Komisję Europejską i odpowiedzialna za Interrreg Simona Pohlova wskazała, że 10,8 mld euro na Interreg w przyszłych ramach finansowych to solidny budżet. Wprawdzie będzie obowiązywał jeden Interreg Single Plan ale z rozdziałami dla poszczególnych programów. Programy dalej będą miały własne Komitety Monitorujące

Dla polskich województw, w tym Lubuskiego, ważny był także inny temat wiodący -  prawo do pozostania odnoszący się w dużej mierze do zmian demograficznych. Na jednym z seminariów Marszałek Kujawsko-Pomorski Piotr Całbecki, przedstawiciele województw Małopolskiego, Łódzkiego oraz regionów hiszpańskich i włoskich przestawili dobre praktyki w swoich regionach dotyczące wyzwań demograficznych i przeciwdziałania depopulacji.

          Na tegorocznym Europejskim Tygodniu Regionów i Miast nasz region reprezentowali: Maciej Nowicki – Przedstawiciel Województwa Lubuskiego w Brukseli oraz Mariusz Kwiatkowski – Profesor UZ i Pełnomocnik Marszałka Województwa Lubuskiego przygotowujący Lubuski Plan Adaptacji Demograficznej.

Europejskie Dni Badań i Innowacji odbyły się w Brukseli  w dniach 16-17 września 2025 r. Była to już szósta edycja tego sztandarowego wydarzenia Komisji Europejskiej skupiająca decydentów, badaczy i liderów biznesu, aby kształtować europejski program badań naukowych i innowacji. Tegoroczne wydarzenie odbywało się w kluczowym momencie dla debat na temat kolejnego długoterminowego budżetu UE i innych ważnych dokumentów politycznych.

Program obejmował ponad 20 sesji m. in na temat strategii start-up i scale-up,  europejskiej strategii na rzecz nauk przyrodniczych, sztucznej inteligencji w nauce oraz europejskich ustaw o innowacjach i europejskiej przestrzeni badawczej.

Prelegentami byli czołowi reprezentanci instytucji UE, nauki i przemysłu. Jednymz nich była  Lucy Hawking – córka sławnego brytyjskiego fizyka Stephena Hawkinga. Jej prelekcja – Obce istoty, czarne dziury i podróże kosmiczne – nauka staje się ekscytująca, w której zachęcała młodzież do kariery naukowca spotkała się z wielkim zainteresowaniem
i aplauzem publiczności.

W maju br. Parlament Europejski uchwalił rozporządzenie ws. instrumentu rozwoju i wzrostu regionów granicznych Unii Europejskiej - BRIDGEforEU. Rozporządzenie to stwarza państwom członkowskim możliwość utworzenia transgranicznych punktów koordynacyjnych (zwanych dalej CBCP), które przyczyniłyby się do rozwiązania transgranicznych przeszkód prawnych i administracyjnych na granicach wewnętrznych Unii, a w konsekwencji do rozwoju regionów transgranicznych i wzmocnienia integracji europejskiej.

 

Kilka dni temu Komisja Europejska ogłosiła nabór na utworzenie pierwszych piętnastu CBCP. Beneficjentami mogą być podmioty prawne państw członkowskich UE, organizacje międzynarodowe czy partnerstwa transgraniczne. Ale muszą one otrzymać potwierdzenie odpowiedniego organu danego państwa, że są lub będą perspektywicznie takim transgranicznym punktem konsultacyjnym. Zakłada się, że w obecnym naborze z jednego kraju będzie tylko jeden beneficjent.

Budżet konkursu wynosi 1,8 mln euro, jeden podmiot może otrzymać do 120 tys. euro. Dofinasowanie wyniesie maksymalnie 90%. Kwalifikowalne są wszelkie działania związane z operacyjnym uruchomieniem CBCP, takie jak koszty osobowe, wynajem lub zakup nieruchomości, sprzętu lub systemów cyfrowych, wyposażenia biurowego; zlecanie badań i doradztwa w celu określenia modelu funkcjonowania CBCP; zakup materiałów biurowych; zakup usług projektowania i tworzenia stron internetowych; doradztwo prawne.

 

Termin składania wniosków upływa 13 listopada 2025 roku. Ogłoszenie o konkursie wraz niezbędnymi dokumentami znajduje się na portalu EU Funding & Tenders Portal na podstronie:

Tegoroczny Europejski Tydzień Regionów i Miast odbędzie się w Brukseli w dniach 13 – 15 października pod hasłem: „Wspólnie kształtujemy jutro”. Będzie to już 23. edycja tego największego corocznego wydarzenia unijnego poświęconego polityce regionalnej.

Organizatorami są Europejski Komitet Regionów i Dyrekcja Generalna ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej Komisji Europejskiej. Zaplanowano ponad 200 wydarzeń, w tym debaty, warsztaty tematyczne i sesje interaktywne zorganizowane wokół następujących tematów na rok 2025:

Corocznie w Tygodniu Regionów i Miast bierze udział kilka tysięcy uczestników -przedstawiciele władz lokalnych, regionalnych i krajowych, instytucji UE, nauki, organizacji pozarządowych, biznesu i mediów.

Rejestracja została już otwarta i będzie trwać do 30 września. Na stronie internetowej wydarzenia można zapoznać się z programem i zapisać się na konkretne sesje:

 

W środę 16 lipca Komisja Europejska przedstawiła propozycję nowych Wieloletnich Ram Finansowych (WRF) Unii Europejskiej na lata 2028–2034. Wartość tego budżetu wynosi 2 biliony euro ( w cenach z 2025 roku to 1,8 bln euro), co oznacza znaczący wzrost w porównaniu z budżetem w wysokości 1,2 biliona euro na obecną siedmiolatkę 10231-2027.

Projekt zakłada zasadniczą przebudowę struktury budżetu wokół trzech głównych filarów:

Największą zmianą strukturalną jest połączenie dwóch dotąd największych funduszy budżetowych: Wspólnej Polityki Rolnej i funduszy spójności, na które przypada ponad 60% obecnego budżetu. Oba obszary zostaną ujęte wspólnie w ramach "partnerstw krajowych i regionalnych" o wartości 865 miliardów euro czyli mniej niż połowa budżetu.

Nowy Europejski Fundusz Konkurencyjności to drugi filar nowego budżetu, wyceniony aż na 410 miliardów euro. Ma on łączyć środki publiczne z kapitałem prywatnym, by zwiększyć skalę inwestycji.

Trzeci filar – Globalna Europa – przeznaczony jest na działania zewnętrzne. Kluczowym elementem jest tu 100 miliardów euro na odbudowę Ukrainy.

Oprócz trzech głównych filarów, projekt przewiduje 292 miliardów euro na pozostałe wydatki, w tym od 2028 roku na spłatę długu zaciągniętego w związku z pandemią. Szacunkowe roczne koszty obsługi wyniosą 25–30 miliardów euro.

Projekt rozporządzenia przewiduje utworzenie jednego planu dla każdego Państwa Członkowskiego - Plan Partnerstwa Krajowego i Regionalnego (PPKR). Będzie on obejmował Fundusze Strukturalne (EFRR i EFS), Fundusz Spójności, Instrumenty Wspólnej Polityki Rolnej oraz Rybołówstwa. Będzie też jeden plan dla Interregu z rozdziałami dla poszczególnych Instytucji Zarządzających. W ramach Polityki Spójności utrzymany ma być podział na regiony słabiej rozwinięte, przejściowe i lepiej rozwinięte. W całej Unii na regiony słabiej rozwinięte, do których zalicza się także województwo lubuskie, ma przypadać minimum 218 mld euro a na dopłaty bezpośrednie dla rolników – 300 mld euro.

Choć głównym źródłem finansowania pozostaną składki państw członkowskich, to Komisja proponuje wprowadzenie nowych unijnych podatków.

Mają one objąć m.in. odpady elektryczne, wyroby tytoniowe i zyski dużych przedsiębiorstw. Komisja zakłada, że spłata funduszu odbudowy powinna być finansowana z tzw. zasobów własnych. Wśród nich wymienia system handlu emisjami (ETS), cła oraz nowe podatki europejskie. Według wyliczeń Brukseli, takie rozwiązania mogłyby przynieść 58,2 miliardów euro rocznie.

Przedstawienie projektu rozpoczyna trudne, 2-letnie negocjacje między państwami członkowskimi, Parlamentem Europejskim i Komisją. Każdy kraj będzie walczył o środki. Płatnicy netto, tacy jak Niemcy, Holandia czy Szwecja, już zapowiadają, że nie zaakceptują tak dużego budżetu. Z kolei Parlament Europejski  chciałby jeszcze więcej pieniędzy na przyszłą siedmiolatkę. Regiony występują przeciw propozycji jednego planu dla danego kraju, a rolnicy już w dniu ogłoszenia WRF protestowali w Brukseli. Nie znamy jeszcze alokacji na poszczególne kraje. Prawdopodobnie Polska pozostanie największym beneficjentem unijnych środków. Budżet musi być przyjęty jednomyślnie przez wszystkie 27 kraje i zatwierdzony przez Parlament. W Brukseli przewiduje się, że będzie to jeszcze trudniejsze niż w poprzednich okresach.