Logo: Województwo lubuskie
Biuro Regionalne Województwa Lubuskiego w Brukseli

Kalendarz wydarzeń

Aktualności

Jak powstrzymać spadek liczby ludności w regionach Europy?

Zmiany demograficzne mogą stanowić poważne wyzwanie dla UE. Parlament Europejski zbadał przyczyny i możliwe rozwiązania tego problemu. Zapraszamy do zapoznania się z informacją przygotowaną przez serwis prasowy Parlamentu Europejskiego.
 
Dynamika zmian demograficznych w UE ma wpływ na różne aspekty życia, od gospodarki i kwestii społecznych po kulturę i środowisko. Chociaż nadal nie znamy wszystkich konsekwencji kryzysu COVID-19, pandemia prawdopodobnie znacząco wpłynie na wskaźniki urodzeń i zgonów, a także przepływy migracyjne w Europie.

Trendy demograficzne w UE
 
  • Wyludnianie niektórych regionów: znaczne spadki populacji, zwłaszcza w Europie Wschodniej i Południowej - ze względu na połączenie wewnątrzunijnej migracji z tych obszarów i niskich współczynników dzietności.
  • Drenaż/pozyskiwanie mózgów: „regiony wysyłające” tracą wysoko wykwalifikowane osoby na korzyść „regionów przyjmujących” w wyniku stałej emigracji.
  • Luka między obszarami miejskimi a wiejskimi: obszary wiejskie zajmują do 44% powierzchni Unii, ale 78% ludności Europy żyje na obszarach miejskich lub miejskich obszarach funkcjonalnych.
  • Starzejące się społeczeństwo: przewiduje się, że ze względu na wydłużającą się średnią długość życia, do 2070 r. 30,3% populacji będzie w wieku 65+ (w porównaniu z 20,3% w 2019 r.).
  • Spadek liczby ludności: w 2015 r. w UE nastąpił pierwszy naturalny spadek liczby ludności (odnotowano więcej zgonów niż urodzeń); oczekuje się, że w dłuższej perspektywie liczba ludności znacznie się zmniejszy.
Regiony o szybko zmniejszającej się liczbie ludności borykają się z poważnymi lukami w świadczeniu usług socjalnych (w zakresie opieki zdrowotnej czy kultury), łączności fizycznej (transport) i w zakresie technologii informacyjno-komunikacyjnych, edukacji i w możliwościach zatrudnienia.

Główne przyczyny regionalnych zmian demograficznych

Regiony wyludnione to często obszary wiejskie lub poprzemysłowe o niskich dochodach, z niewielkimi perspektywami dla aktywnej części populacji. Odpływ młodszych, wykwalifikowanych pracowników ma ponadto negatywny wpływ na starzenie się populacji, wymianę pokoleń i rozwój rolnictwa.

Swobodny przepływ pracowników jest jedną z czterech swobód UE i jej jednolitego rynku. Kryzys gospodarczy w 2008 r. spowodował odpływ młodych, wykształconych specjalistów z Europy południowej i wschodniej do Europy północno-zachodniej.

Kryzys koronawirusowy prawdopodobnie będzie sprzyjał temu trendowi. Oczekuje się, że zmniejszona aktywność gospodarcza i bezrobocie spowodują nową falę migracji młodych ludzi, zarówno wewnątrz państw członkowskich, jak i pomiędzy nimi.

Czego chce Parlament?

Posłowie chcą, aby wyzwanie demograficzne było priorytetem dla Unii Europejskiej, obok kwestii klimatycznych i transformacji cyfrowej. Skoordynowane podejście - włączające zasady zrównoważonego rozwoju, ekologizacji i cyfryzacji do różnych polityk UE - również przyczyniłoby się do odwrócenia negatywnych trendów demograficznych.

Władze krajowe i lokalne są równie ważne w reagowaniu na zmiany demograficzne. Jako partnerzy w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności są na najlepszej pozycji do opracowania planów odbudowy dla najbardziej dotkniętych regionów.

UE w swojej strategii mobilności nie powinna zaniedbywać regionów wiejskich i oddalonych: sieci transportowe mogą powstrzymać wyludnianie poprzez wzmocnienie połączeń między obszarami wiejskimi a miejskimi.

Turystyka wiejska mogłaby odegrać ważną rolę w walce z depopulacją poprzez wspieranie tworzenia miejsc pracy oraz gospodarczego i demograficznego zróżnicowania obszarów wiejskich.

Pandemia ujawniła przepaść cyfrową, która w szczególności dotyka ludzi starszych i mieszkających w regionach słabiej rozwiniętych. Inwestycje w sektor cyfrowy powinny umożliwić sprawiedliwe i równe przejście do gospodarki cyfrowej i systemu edukacji online dostępnego dla wszystkich obywateli.

Powszechność pracy zdalnej podczas kryzysu COVID-19 może pomóc odwrócić tendencje wyludniania obszarów wiejskich, umożliwiając młodym, wykształconym ludziom pozostanie na terenach, które w innym razie by opuścili.

Zwalczanie nierównowagi demograficznej zwiększa spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną UE i jest sposobem na przeciwdziałanie radykalizacji.
 
 
Więcej informacji:
 
Raport nt odwrócenia trendów demograficznych w regionach UE (EN): zobacz
Strona Komisji Rozwoju Regionalnego: zobacz 
Badanie: prognozy demograficzne dla UE na rok 2021 (EN): zobacz
 
 
Źródło: Parlament Europejski, www.europarl.europa.eu
 

Elementy dodatkowe powiązane z tą informacją

Dane kontaktowe

Biuro Regionalne Województwa Lubuskiego w Brukseli

 
Przedstawiciel Biura: Jarosława Suchecka
 
Biuro Regionalne Województwa Lubuskiego w Brukseli
 
Avenue Palmerston 3
B-1000 BRUKSELA

 
Tel: +32 2 234 68 56
Fax: +32 2 234 68 59

 
 

Biuro Współpracy Zagranicznej i Europejskiej Współpracy Terytorialnej

Dyrektor: Radosław Brodzik
 
Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego w Zielonej Górze      
 
Ul. Podgórna 7
PL 65-057 ZIELONA GÓRA

 
Tel: +48 68 45 65 389