Aktualności

Europa boryka się z kryzysem mieszkaniowym. Jest to zarazem kryzys społeczny. Osłabia on spójność i zagraża konkurencyjności UE, ograniczając mobilność pracowników i studentów. Mimo iż mieszkalnictwo pozostaje przede wszystkim kompetencją państw członkowskich, regionów i miast,  Unia Europejska podjęła działania, aby mieszkania stały się bardziej dostępne dla wszystkich Europejczyków.

Komisja Europejska przedstawiła 16 grudnia br. pierwszy w historii europejski plan na rzecz przystępnych cenowo mieszkań przedstawia szereg konkretnych działań, które mają pomóc w rozwiązaniu strukturalnych przyczyn kryzysu mieszkaniowego i przynieść rezultaty dla Europejczyków. Ma on na celu zwiększenie podaży mieszkań, pobudzenie inwestycji i reform oraz wsparcie osób i obszarów, które są najbardziej dotknięte kryzysem. Kształtuje on również nowy sposób współpracy instytucji UE, rządów krajowych, regionalnych i lokalnych, instytucji finansowych i zainteresowanych stron w celu rozwiązania kryzysu mieszkaniowego.

W latach 2013–2024 ceny nieruchomości w ujęciu nominalnym wzrosły w całej UE o ponad 60 %, czyli szybciej niż dochody gospodarstw domowych, podczas gdy średnie czynsze wzrosły o około 20 %, a nowe czynsze stały się znacznie droższe. W ostatnim dziesięcioleciu inwestycje w podaż mieszkań znacznie spadły.

Komisja szacuje, że UE będzie potrzebować ponad dwóch milionów mieszkań rocznie, aby zaspokoić obecny popyt. Oznacza to dodanie około 650 000 mieszkań rocznie do 1,6 miliona budowanych obecnie. Dostarczenie tych dodatkowych mieszkań kosztowałoby około 150 mld EUR rocznie.

Europejski plan na rzecz przystępnych cenowo mieszkań opiera się na czterech filarach, w których konieczne jest podjęcie działań:

W ramach tych czterech filarów w planie określono dziesięć kluczowych obszarów działania, w których UE może wnieść wartość dodaną i wesprzeć wysiłki innych organów publicznych i zainteresowanych stron, w tym nową inicjatywę ustawodawczą dotyczącą wynajmu krótkoterminowego w ramach ustawy o przystępnych cenach mieszkań, pakiet uproszczeń oraz mobilizację nowych inwestycji w ramach obecnych i przyszłych wieloletnich ram finansowych (WRF). W planie zaproponowano również obszary, w których państwa członkowskie mogłyby i powinny podjąć działania w trybie priorytetowym. Nowy europejski sojusz na rzecz mieszkalnictwa będzie wspierał te działania poprzez współpracę i wymianę dobrych praktyk między państwami członkowskimi, miastami, regionami, innymi instytucjami UE i zainteresowanymi stronami.

Europejski plan na rzecz przystępnych cenowo mieszkań przedstawiono wraz z przeglądem zasad pomocy publicznej w zakresie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, aby lepiej wspierać mieszkalnictwo po przystępnych cenach, europejską strategią na rzecz budownictwa mieszkaniowego oraz wnioskiem dotyczącym zalecenia Rady w sprawie nowego europejskiego Bauhausu. W 2026 r. uzupełni go pakiet energetyczny dla obywateli, którego celem jest dalsze obniżenie rachunków za energię, zapewnienie sprawiedliwej transformacji, wyeliminowanie ubóstwa energetycznego oraz wzmocnienie pozycji obywateli i społeczności.

Robocza wersja angielska Planu dostępna jest na stronie: https://housing.ec.europa.eu/document/2ad4c9f2-602b-43ba-9ed9-ef2ee059cf97_en